(İş Makinelerinde Elektrik 6. Ders
Akım, voltaj ve direnç arasında kesin bir bağ vardır. Bu bağ bir Alman matematikçi George Simon Ohm tarafından yıllarca önce açıklandı. O, matematiksel analizini yaptı ve şimdi Om Kanunu diye bilinen bu bağı tarifledi. Bu kanun, devredeki akımın voltajla (uygulanan elektromotor kuvveti) doğru orantılı ve dirençle ters orantılı olduğunu açıklar.
Direnç sabit tutulduğunda, uygulanan düşük voltaj küçük akımla sonuçlanır. Yine, yüksek voltaj uygulandığında, büyük akımla sonuçlanır. İlave olarak, elektromotor kuvveti (volt) sabit ve direnç (om) küçük olduğunda, resistöre büyük akım geçer. Direnç arttığında resistöre düşük akım geçer.
George Ohm'un çalışmalarına göre, şimdi elektrik devreleri ile çalışırken temel kural olarak kullanacağımız matematiksel bir eşitliğe sahibiz.
V
I = ___
R
Yukarıdaki eşitlikte, akım "I" ile, voltaj "V" ile ve direnç "R" ile gösterilir.
İki faktör bilinirse eşitliğe göre, diğeri hesaplanabilir. Basit bir cebir hesabıyla aşağıdaki gibi:
V = I x R
Aşağıda verilen iki şeye bağlı olarak Om Kanunu üç yolla (formülle) ifade edilir:
1. Devre ile ilgili hangi faktörlerle çalışacaksınız.
2. Bilmek istediğiniz faktörler nedir.
Akım, daima amperle ile ifade edilir.
Voltaj, daima volt ile ifade edilir.
Direnç, daima om ile ifade edilir.
Örneğin, bir akünün karşısına bilinmeyen bir direnç bağladığınızı düşünelim. Direncin karşısındaki voltajı 12 volt olarak ölçersiniz. Akımı da 3 amper olarak takiben ölçersiniz. Resistörün direncini bilmek istiyorsunuz; fakat bir om’metreniz yoksa;
İlk devre şemasına, bildiğiniz bilgileri yazınız. Şimdi Om Kanunu hatırlatma şemasını kullanarak, doğru formülle direnci bulunuz. Diğer bir deyimle, R’yi kapatıp formüle bakınız:
E (V)
R = _____ = 4 Om
I
Bir Sonraki Ders: Elektrik Gücü