İstanbul Sanayi Odası (İSO), "Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2009" raporunu açıkladı. Liste başı, önceki senelerde olduğu gibi yine Tüpraş oldu. 42 yıldır düzenli olarak hazırlanan raporda, Tüpraş 15 milyar 495 milyon 595 bin 133 lira ile ilk sırada yer alırken, 6 milyar 527 milyon 417 bin 392 ile Elektrik Üretim A.Ş.(EÜAŞ) ikinci, 5 milyar 473 milyon 800 bin 40 lira ile Oyak-Renault ise üçüncü sırada yer aldı.
İSO 500 içerisinde ilk 10 sırada yer alan tek kamu kuruluşu EÜAŞ oldu. Listede en çok firması bulunan kuruluş Koç Topluluğu oldu. listede 13 şirketi bulunan Koç’un 5 şirketi ise ilk 10 içerisinde yer aldı. Tüpraş’ı da bünyesinde bulunduran Koç’un ilk 10’a giren diğer şirketleri ise; Arçelik (4), Tofaş (5), Ford Otomotiv (6) ve Aygaz (8) aygaz oldu.
Sabancı Holding ise listeye 10 firma ile girebildi. 21’inci sırada yer alan Philsa Sabancı’nın listede üst sıralarda yer almayı başaran şirketlerinden olurken, bünyesinde Komatsu iş makineleri, Brisa ve Mitsubishi gibi markaları barındıran Temsa Global ise 123 sırada yer aldı.
Bir önceki sene açıklanan raporda 7’nci sırada olan Arçelik 2009 yılında 4’üncü sıraya çıkarken, beşinci sırada ise TOFAŞ yer aldı. 2008 yılında 3’üncü sırada yer alan Ford 2009 yılında 6’ncı sıraya gerilerken, 7’nci sırada Ereğli Demir ve Çelik, 8’inci sırada Aygaz, 9’uncu sırada Vestel Elektronik ve 10’uncu sırada Habaş yer aldı.
Kamudan 15 işletme listede
İSO’nun Türkiye’nin 500 büyük Sanayi Kuruluşu 2009 Raporu’nda, Kamudan 15 şirket yer alırken, kamu sıralamasında ilk sırayı EÜAŞ Elektrik Üretim A.Ş. aldı. EÜAŞ geçen yılki yerini korumayı başarırken, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. ve Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) listenin üst sıralarında yer alan diğer kamu kuruluşları oldu.
En kârlı kuruluşlar
Rapora göre, 2008 yılında 652.4 milyon lira zarar ederek kâr ve zarar toplamında 500’üncü sırada yer alan EÜAŞ, 2009 sıralamasında 1 milyar 423 milyon 726 bin 131 lira ile en fazla kâr eden sanayi kuruluşu oldu. En fazla kâr eden ilk üç kuruluştan ikincisi 776 milyon 931 bin 357 lira dönem ile TÜPRAŞ olurken, üçüncü sırayı da 673 milyon 939 bin 460 lira ile Philsa Philip Morris aldı.
En fazla ihracat yapanlar
En fazla ihracat yapan ilk 3 sanayi kuruluşu ise otomotivden… Oyak-Renault, 3 milyar 12 milyon 429 bin dolar ile en çok ihracat yapanlar listesinde ilk sıradaki yerini alırken, onu, 2 milyar 38 milyon 704 bin dolar ile Ford Otomotiv, 2 milyar 4 milyon 257 bin dolar ile Tofaş izledi.
Yabancılar yükselişte
İSO 500 listesinde, ismini açıklamayan şirket sayısı da bir önceki seneye göre arttı. Krizin ardından yükselişe geçen 23 firma listede adının açıklanmasını istemedi.
Öte yandan 2008 listesinde 148 olan yabancı sermaye paylı kuruluşların sayısı, 2009’da 153’e yükseldi. Yüzde 100 yabancı sermaye paylı işletme sayısı geçen seneki gibi 44 olurken, ilk 50’de yer alan yabancı sermaye paylı şirket sayısı 20’ye yükseldi.
İstihdam artacak
Kriz sancılarının devam ettiği 2009 yılında, kemer sıkma politikaları ile işçi çıkarımına giden birçok firmanın 500 büyük kuruluş listesinde yer alması dikkat çekti. İSO Başkanı Tanıl Küçük, “2010 yılında sanayideki istihdamda bir artış olacağını öngörüyoruz. Fakat sanayinin istihdamda tek başına çözüm olmasını beklemek gerçekçi değil. Bu sonuçlar sanayi kuruluşlarının krizde üzerine düşeni yaptığını, bundan sonraki süreçte ekonomi yönetiminin sanayiciye dünyada rekabet edeceği bir ortam oluşturması gerektiğini gösteriyor” şeklinde konuştu.
Sektörden…
İSO 500’de iş ve inşaat makineleri sektöründen de firmalar yer almayı başardı. Krizden en çok etkilenen sektörlerin arasında yer alan iş ve inşaat makineleri sektörü listede de etkisini gösterdi. Türkiye’de iş makinesi üretimi yapan ve geçen yıl listede 309’uncu sırada yer alan Hidromek, bu yıl 446 milyar 108 milyon 271 bin lira net satış ile 461’inci sıradan listeye girebildi. İş makineleri sektöründe yaşana daralma ve inşaat sektöründeki durgunluk sektördeki firmaların listede daha ön sıralarda yer almasını etkileyen faktörlerden biri oldu.
Bünyesinde Komatsu iş makineleri distribütörlüğünü de bulunduran Temsa Global ise, İSO 500 listesine 123’üncü sıradan girdi. Geçen yıl 85’inci sıradan listeye giren Temsa Global, bu yıl 114 milyar 405 milyon 260 bin lira net satış gerçekleştirdi.
Tarım ve iş makineleri sektörlerindeki firmaların sistem ve ünite ihtiyacını karşılayan Hema Endüstri A.Ş. ise listede 297’nci sırada yer aldı. Geçen yıl 210’uncu sırada olan Hema Endüstri, bu yıl 285 milyar 168 milyon 780 bin lira net satış gerçekleştirdi.
İşte listenin ilk 10’u ve iş makineleri sektörünü ilgilendiren bazı firmaların sıralaması:
|
2009 yılı 500 Büyük Kuruluş Sıra No |
2008 yılı 500 Büyük Kuruluş Sıra No |
Kuruluşlar |
Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu |
Kamu Sıra No |
Özel Sıra No |
Üretimden Satışlar Net (TL) |
|
1 |
1 |
TÜPRAŞ-Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. |
Kocaeli |
- |
1 |
15.495.595.133 |
|
2 |
2 |
EÜAŞ Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü |
Kamu |
1 |
- |
6.527.417.392 |
|
3 |
5 |
Oyak-Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş. |
İstanbul |
- |
2 |
5.473.800.040 |
|
4 |
7 |
Arçelik A.Ş. |
İstanbul |
- |
3 |
4.842.707.558 |
|
5 |
6 |
TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş. |
İstanbul |
- |
4 |
4.474.987.711 |
|
6 |
3 |
Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. |
İstanbul |
- |
5 |
4.453.366.442 |
|
7 |
4 |
Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. |
Ankara |
- |
6 |
3.575.843.160 |
|
8 |
10 |
Aygaz A.Ş. |
İstanbul |
- |
7 |
3.188.024.540 |
|
9 |
14 |
Vestel Elektronik San. ve Tic. A.Ş. |
İstanbul |
- |
8 |
2.607.833.207 |
|
10 |
9 |
Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi A.Ş. |
İstanbul |
- |
9 |
2.519.829.781 |
|
15 |
19 |
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. |
Kamu |
2 |
- |
2.006.653.840 |
|
55 |
52 |
Akçansa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. |
İstanbul |
- |
50 |
697.867.554 |
|
56 |
55 |
Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü |
Kamu |
6 |
- |
694.859.980 |
|
74 |
75 |
ÇİMSA Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. |
İstanbul |
- |
67 |
589.273.725 |
|
84 |
59 |
Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş. |
Ankara |
- |
76 |
525.216.591 |
|
119 |
108 |
Nuh Çimento Sanayi A.Ş. |
Kocaeli |
- |
110 |
421.434.070 |
|
123 |
85 |
Temsa Global Sanayi ve Ticaret A.Ş. |
Adana |
- |
114 |
405.260.932 |
|
131 |
170 |
Limak Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş. |
Siirt |
- |
122 |
371.817.733 |
|
156 |
270 |
Çimko Çimento ve Beton Sanayi Ticaret A.Ş. |
Gaziantep |
- |
147 |
314.176.415 |
|
156 |
270 |
Çimko Çimento ve Beton Sanayi Ticaret A.Ş. |
Gaziantep |
- |
147 |
314.176.415 |
|
183 |
155 |
Nuh Beton A.Ş. |
İstanbul |
- |
174 |
274.611.322 |
|
189 |
164 |
Türkiye Taşkömürü Kurumu |
Kamu |
10 |
- |
263.809.277 |
|
193 |
215 |
As Çimento San. ve Tic. A.Ş. |
Bucak |
- |
183 |
262.178.048 |
|
198 |
281 |
Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. |
Kırşehir |
- |
188 |
251.737.574 |
|
208 |
221 |
ÇİMENTAŞ İzmir Çimento Fabrikası Türk A.Ş. |
Ege Bölgesi |
- |
198 |
242.216.895 |
|
211 |
255 |
Mardin Çimento Sanayii ve Ticaret A.Ş. |
Mardin |
- |
201 |
240.431.910 |
|
219 |
182 |
Mutlu Akü ve Malzemeleri San. A.Ş. |
İstanbul |
- |
209 |
230.242.357 |
|
297 |
210 |
Hema Endüstri A.Ş. |
İstanbul |
- |
285 |
168.780.735 |
|
303 |
321 |
Konya Çimento Sanayii A.Ş. |
Konya |
- |
291 |
166.182.735 |
|
316 |
279 |
Ünye Çimento Sanayii ve Ticaret A.Ş. |
Ünye |
- |
304 |
160.246.491 |
|
327 |
324 |
İnci Akü Sanayi ve Ticaret A.Ş. |
Manisa |
- |
315 |
153.050.280 |
|
329 |
326 |
Bursa Çimento Fabrikası A.Ş. |
Bursa |
- |
317 |
150.325.006 |
|
352 |
380 |
Denizli Çimento Sanayii T.A.Ş. |
Denizli |
- |
339 |
140.814.015 |
|
399 |
410 |
Adoçim Çimento Beton San. ve Tic. A.Ş. |
İstanbul |
- |
385 |
123.311.196 |
|
440 |
344 |
Bolu Çimento Sanayii A.Ş. |
Bolu |
- |
425 |
112.438.989 |
|
442 |
370 |
Bosch Fren Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. |
Bursa |
- |
427 |
112.263.564 |
|
443 |
446 |
Hema TRW Otomotiv Direksiyon Sistemleri A.Ş. |
Çerkezköy |
- |
428 |
112.169.723 |
|
461 |
309 |
HİDROMEK Hidrolik ve Mekanik Makina İmalat San. ve Tic. A.Ş. |
Ankara |
- |
446 |
108.271.938 |
|
465 |
352 |
Aslan Çimento A.Ş. |
Kocaeli |
- |
450 |
107.362.318 |
28.07.2010
OKUR YORUMLARI & YORUM YAPIN
TOLGA ÇAVUŞOĞLU:
ZONGULDAK/KDZ.EREĞLİ DEMİR ÇELİK FABRİKASI TEMSA GLOBAL'İ SOLLAMIŞ DA NE SOLLAYIŞ MAŞALLAH DEMEK LAZIM YAŞA EREĞLİ DEMİR ÇELİK FABRİKASI...