Geçtiğimiz hafta dünya forklift sektörünün önemli markalarından biri olan Linde’nin Türkiye distribütörü Hasel’deydim. Son dönemde sektörde fısıltı gazetesi ile yayılan ve bilgi kirliliğine yol açabilecek bir takım söylentiler dolaşıyor. Linde’nin Hasel’i bırakacağı sıklıkla konuşulan konulardan. Dedikodu bununla da sınırlı değil; Linde’nin Türkiye’de başka bir distribütör aradığı, Linde yetkilileri’nin işbirliğini sonlandırmak için apar topar Hasel’e geldiği de konuşulanlar arasında. Hasel’de görüştüğüm Genel Müdür Ender Akbaytogan ise konu hakkında başka şeyler anlattı. Anlattıkları hayli ilginçti...
Öncelikle Linde yetkililerinin Türkiye’ye geliş amacını sorduğum Akbaytogan, bu ziyaretin sadece iki firma arasındaki rutin görüşmelerden biri olduğunu söyledi. Fakat son denem Linde-Hasel birlikteliğine ilişkin duyumlarımı aktardığımda bu ziyaretin detaylarını da vermeyi gerekli gördü. Linde’nin dünya organizasyonunu çeşitli bölgelere böldüğünü, bu bölgelerin her birinin başında satış ve servis konusuna bakan bir müdürü bulunduğunu, Türkiye’nin ise Linde’nin 7. Grubuna girdiğini aktaran Akbaytogan, Türkiye forklift pazarının son yıllarda büyük mesafeler kaydetmesi sonucunda Linde’nin Türkiye’yi 8. Gruba aldığını ifade etti. Güney Afrika, İsrail, Avustralya ve Rusya’nın da yer aldığı 8. Gruba yükselen Türkiye’nin doğal olarak da ilgili müdürünün değiştiğini belirten Akbaytogan, Linde ziyaretinin bir terk ediş değil bir kenetleniş toplantısı olduğuna dikkat çekti. Bugüne kadar 7. Gruba bakan ve Türkiye ile ilişkileri yürüten Klaus Wıtzger, bundan böyle Hasel ile ilgilenecek olan 8. Grup Müdürü Jens Menneke arasında bir devir teslim töreni yapıldığını öğrendim Hasel’de. Kısacası Wıtzger Türkiye’yi Menneke’ye teslim etmiş, Hasel’de Witzger’e veda amaçlı bir ödül taktim etmiş. Linde yetkilileri ile zaten yıl içinde 3, 4 kere rutin görüşmeler aldıklarının altını çizen Akbaytogan toplantıda da malum devir teslim ile Hasel’i, Hasel’in organizasyon yapısını Bay Wıtzger’in Bay Menneke’ye aktardığını dile getirdi.
Samanlıkta hünkar rüyası görenler…
Peki Linde Türkiye pazarında çıkan dedikodulardan haberdar mı? Kriz Linde ile Hasel arasında bir kırılganlığa neden oldu mu? Bu sorularıma da içtenlikle yanıt veren Akbaytogan, aynı “dedikodu”ların kendi kulağına da geldiğini hatta Linde yetkilileri ile toplantıdayken bazı firmalardan Linde’den Hasel’e yukarıdan yetkililer gelmiş, Linde Hasel’i bırakıyormuş” ifadelerini taşıyan telefonlar da aldıklarını aktardı. Tüm bu yıpratıcı söylentilere bir nokta koymak isteyen Akbaytogan: “Samanlıkta hünkar rüyası görenler uykularına devam etsinler. Linde Hasel’i değil bırakmayı ilişkileri daha fazla nasıl perçinleriz diye düşünüyorlar” diyerek söylentilere tepkisini koydu.
Zaten sohbetimiz esnasında toplantı arası veren Linde Türkiye’den sorumlu Bay Menneke’ye de Türkiye’deki söylentilerden bahsettim. O da Akbaytoganla aynı ifadeleri kullandı. Bu toplantıların iki firma arasındaki rutin görüşmelerden biri olduğunu, Linde’nin Hasel ile olan iş birliğinde her hangi bir sarsıntının olmadığını söyledi.
Tüm bu söylentilere sebep olanın 2’si Türk 1’i Alman danışmanlık firmasının yol açtığına işaret eden Akbaytogan, bu firmaların mümessillik bulma, mümessil ayarlama çabaları neticesinde sektörde bir takım söylentilerin baş gösterdiğini ve Linde’ye yeni distribütörlük teklifleri yapıldığını, kendilerinin ise tüm bu tekliflerden haberdar olduğunu dile getirdi. Linde’nin bu teklifler karşısındaki tutumu da ilginç olmuş sizlerle paylaşmak isterim. Linde’ye yeni bir mümessil firma teklif ediliyor. Linde ise: “Bizim kapımızı çaldılar, siz kim diye açıp bakmaz mısınız? Biz de kapıyı açtık, sonra kapattık “açıklamasını yapıyor. Akbaytogan ekliyor: Enteresan bilgiler alıyoruz Linde’den. Bizim duyduklarımızın dışında sürekli yeni mümessillik teklifi alıyormuş Linde Türkiye’den…
Tüm bu söylentileri çok da fazla ciddiye almıyor görünen Akbaytogan, “Biz önümüze bakıyoruz, işlerimizi yapıyoruz” diyor. Ekonomik kriz döneminde Linde’den çok ciddi destek gördüklerini, krizden tabiî ki etkilendiklerini ancak Linde’den fiyat anlamında da aldıkları destekle yeni kampanyalara hazırlandıklarını ifade ediyor. Şu an için forklift pazarında sene sonu liderlik tahminini yapmak zor ama Akbaytogan kendileri için son ayların tahminini de verdi. Hasel’in ilk üç ay aldığı risk raporuna göre yüzde 21 pazar payına göre piyasada lider olduğunu iddia eden Akbaytogan sohbet sırasında malum konuya geri dönüyor: “Biz pazarı konuştuk, modellerin fiyatı ne olur diye konuştuk, sanıldığı gibi bir sıkıntı yok Linde ile aramızda” yinelemesini yapıyor. Öyle ki Haziran ayında Linde CFO’ sunun da Türkiye’yi ziyaret edeceğini, Linde tarafından bu denli önemsendiklerini söyleyen Akbaytogan: “Bir işi bitirmek için bir mektup yeterli olur” derken Linde-Hasel arasında uzun vadeli projelerin konuşulduğunun sinyallerini veriyor. Bu projelerin ipuçlarını Akbaytogan’dan aldım ama projelerin pişmesini beklemekte fayda var. Fakat şunu söyleyebilirim Linde’nin Hasel ile Türkiye’de uzun vadeli hedefleri olduğu bir aşikar.
Serbest Bölge ve rakiplerin avlusunu gez sektör tahmini yap
Forklift sektörünün yılsonu rakamlarının ne olacağı konusunda tahminde bulunmasını istediğim Akbaytogan yine samimi bir tahmin yürüttü. Sene başında herkesin Serbest Bölgeleri ve rakiplerin avlusunun önündeki makineleri saydığını, buna göre de 1500 adet forkliftin 2008’den 2009’a geçtiğini aktaran Akbaytogan, “Üretici gözüyle bakıldığında Türkiye’ye kim ne mal gönderiyor bunun cevabı pazarı belirliyor. Ama bir de iç pazarda 1500 adetlik bir stoktan bahsediyoruz. Buna göre kim ne satıyor buna bakmak lazım?” dedi.
Türkiye’deki verilen sektör raporlarının da yüzde yüz doğru olmadığı konusunda fikir beyan eden Akbaytogan, bu görüşünü şöyle ifade etti: “Genelde firmalar kendi satışlarını şişirirler. Bunu da herkes bilir. 50 tane sattı ise firma 60 der bu rakamı. O rakamları yüzde 20 indirmek gerekir.”
Ve Akbaytogan istediğim forklift pazar tahminini de yaptı: 2009 sonuna kadar 3 bin, maksimum 3 bin 200 adet forklift satılır Türkiye’de. Temmuz ayında hükümetin yeni bir paketi olursa bu rakam daha iyileşebilir. Peki, Hasel’de şimdinin satış rakamları ne? derseniz onu da yanıtladı Akbaytogan, Elektriklide yüzde 34, dizelde yüzde 18.4, depo ekipmanlarda 17 toplamda yüzde 21 pazar payına sahip olduklarını söyledi.
İşte merak edenler için Hasel ve Linde arasındaki “gitti, gidiyor” söylentilerinin iç yüzü bu. Görülüyor ki kulaktan kulağa oyunu büyüklerin dünyasında keyifli bir oyun olmaktan çoktan çıkmış. Can sıkıcı ve hatta tehlikeli bir rekabet argümanına dönüşmüş durumda. Umarım önümüzdeki günlerde bu oyun başka bir firmayı daha ebelemez…
GÜL PAYCI
http://www.lht.com.tr
03.06.2009
OKUR YORUMLARI & YORUM YAPIN
ismail kaya:
pazar ve market arasındaki şeyler